Brza procjena: BDP i inflacija u BiH do sredine 2026 – i ECB podigla prognozu u eurozoni
Na osnovu raspoloživih službenih statističkih podataka i informacija s međunarodnih tržišta, objavljenih do 23. marta 2026. godine, Centralna banka Bosne i Hercegovine (CBBiH) procjenjuje godišnji rast realnog BDP-a u četvrtom kvartalu 2025. godine na 2,1%, što je identično brzoj procjeni iz decembra prošle godine. U decembarskoj procjeni, realna stopa rasta BDP-a za treći kvartal je procijenjena na 1,9%, a kasnije objavljeni službeni podatak iznosio je 2,1%.
Ekonomska aktivnost u četvrtom kvartalu 2025., uglavnom je podržana domaćom potrošnjom, što se odražava u pozitivnim kretanjima u trgovini i uslužnim djelatnostima, dok je industrijska proizvodnja nastavila padati na godišnjem nivou do novembra.
Rast BDP-a od 2,1 posto
Preliminarne procjene za prvi kvartal 2026. sugerišu rast BDP-a od 2,1%, zasnovan na dostupnim podacima za januar. Iako su kratkoročne projekcije stabilne, značajni međunarodni rizici mogu dovesti do smanjenja rasta u narednim kvartalima.
“Ukupnu inflaciju u prvom kvartalu 2026. godine procjenjujemo na 3,5%, a temeljnu na 4,2%. U prva dva mjeseca tekuće godine, na nivou BiH, zabilježena je godišnja stopa ukupne inflacije od 3,4%, i temeljne inflacije od 4,2%. Naša preliminarna procjena ukupne i temeljne inflacije u drugom kvartalu ove godine iznosi 3,9% i 4,2%, na osnovu trenutno raspoloživih informacija. Na osnovu navedenih kvartalnih procjena, u prvoj polovini 2026. godine ukupna inflaciju procjenjujemo na 3,7%, a temeljnu na 4,2% “, navodi se u izvještaju CBBiH.
Procjene inflacije za prvi kvartal ove godine, u odnosu na prethodni krug brzih procjena, korigovana je na niže za 29 baznih poena (sa 3,8% na 3,5%). Iako je procjena inflacije smanjena, domaći inflatorni pritisci ostali su značajni.
Revidiranje procjene je posljedica dijelom intenzivnijeg rasta cijena hrane u 2025. godini i njihovog efekta na ukupan indeks cijena. Rast cijena hrane od 4,3% u prva dva mjeseca, ukazuje na postojanost inflatornih pritisaka u ovoj kategoriji, ali znatno manje nego su bili zabilježeni u prethodnoj godini. Značajno povećanje cijena je zabilježeno u kategoriji stanovanje, voda, električna energija, plin i ostala goriva, (7,7% u prva dva mjeseca ), pri čemu je rast cijena značajno intenziviran od oktobra prošle godine. Prema zvaničnim statističkim podacima, cijene u kategoriji Odjeće i obuće su godinama konstantan deflatorni faktor u strukturi ukupne inflacije. Godišnji pad cijena u februaru, ali i za period od prva dva mjeseca godine u ovoj kategoriji iznosi 6.5%.
“U drugom kvartalu očekujemo jačanje inflatornih pritisaka, pri čemu bi ukupna inflacija mogla iznositi oko 3,9%, dok bi temeljna inflacija mogla ostati na nivou od 4,2%, nepromijenjena u odnosu na prvi kvartal. Trenutne projicirane vrijednosti su odraz jačanja inflatornih pritisaka u zemlji uslijed efekta prelijevanja povećanja cijena iz međunarodnog okruženja, naročito koji se odnose na rast cijena energenata i njihovog prelijevanja na rast cijena ostalih dobara i usluga, predstavljaju ključni faktor koji bi mogao uticati na dalju dinamiku inflacije i mogućnost revizije procjena inflacije na više već u narednom krugu. U ovom krugu smo pretpostavili umjeren rast nominalnih plata, bez izraženih pritisaka koji bi značajnije doprinijeli inflaciji u kratkom roku”, navodi CBBiH u izvještaju.
Sporiji ekonomski rast u eurozoni
Kratkoročni ekonomski rizici porasli su nakon napada SAD-a i Izraela na Iran krajem februara 2026., što utiče na cijene energenata, volatilnost finansijskih tržišta i globalne lance snabdijevanja. Ove okolnosti povećavaju neizvjesnost rasta i inflacije.
Također, Evropska centralna banka (ECB) je objavila nove makroekonomske projekcije za eurozonu u martu ove godine, gdje je inflacija u eurozoni za 2026.godinu revidirana na više, na 2,6% (sa prethodnih 1,9% iz decembra 2025. godine), prevashodno zbog energetskog šoka s Bliskog istoka. Također, projekcija realnog rasta BDP-a je revidirana na niže, na oko 0,9% (sa prethodnih 1,2% iz decembra 2025. godine).
Nadalje se navodi da revizije projekcija ECB iz marta dodatno potvrđuju nepovoljno vanjsko okuženje, karakterisano višom očekivanom inflacijom i sporijim ekonomskim rastom u eurozoni, kao i moguće prenose pritisaka na ekonomiju BiH.
